Filmlerde izlediğimiz dedektifler, genellikle polisle birlikte cinayetleri araştıran ve kimsenin görmediği ipuçlarını ortaya çıkartarak suçluların yakalanmasını sağlayan kişilerdir. Aslında bu tür çalışmalar yapan dedektifler olsa da genel anlamda dedektiflik hizmeti veren profesyonel kişiler birçok farklı konuda araştırma yapmaktadır. Özellikle günümüzde eş takibi, evlilik öncesi araştırma, boşanma davalarında delil elde etme, velayet davaları ve her türlü araştırma konusuyla ilgili olarak çalışma yapılmaktadır. Bu çalışmalarda ki temel prensip ise belirli bir konuyla ilgili araştırma yapmak ve delil elde etmektir.

Özel dedektifler ve araştırmacılar yasal, finansal ve kişisel konular ile ilgili olarak bilgi araştırması yapmaktadır. Özel dedektifler ve araştırmacılar, görevlerine veya davalarına bağlı olarak birçok yerde çalışırlar. Bazıları ofislerde daha fazla zaman geçirir, bilgisayarlarda vakaları araştırırken, diğerleri sahada daha fazla zaman geçirir, görüşmeler yapar ve gözetim yapar. Özel dedektifler ve araştırmacılar genellikle düzensiz saat aralığında çalışırlar yani belirli bir mesai dilimi bulunmamaktadır.

Çoğu özel dedektif ve araştırmacı, birkaç yıllık iş deneyimine ve lise diplomasına ihtiyaç duyar. Buna ek olarak, devletlerin büyük çoğunluğu özel dedektiflerin ve araştırmacıların lisans almasını gerekli kılmaktadır. Genel olarak bakıldığında dedektiflerin belirli bir belge ya da eğitim almasına gerek duymadan araştırma yapması mümkün gibi görünmektedir. Fakat birçok konuyla ilgili olarak temel eğitimleri almış olması, kanunları yakından bilmesi ve atacağı adımları oldukça iyi hesaplaması gerekmektedir. Bununla birlikte her ülkede özel dedektiflik faaliyetinde bulunmak için belirli sertifikalara sahip olmak zorunluluğu bulunmaktadır.

Özel dedektifler ve araştırmacılar genellikle belirli bir ücret karşılığında hizmet vermemektedir. Özellikle maaş usulü ya da aylık belirli bir miktar karşılığında çalışmaları söz konusu değildir. Daha çok araştırma konusunun mahiyeti ve süresi oldukça önemlidir. Bununla birlikte araştırma yapacak olan dedektifin deneyimi ve olay çözme oranı da ücretin belirlenmesinde etkilidir. Aynı olayın araştırılması için farklı dedektiflerin birbirinden farklı ücretlendirme yapması mümkündür. Bundan dolayı araştırma işlemine geçilmeden önce ücret hakkında özel dedektifle ayrıntılı olarak konuşmanız gerekmektedir. Araştırma yapılırken özel dedektifin ne kadar deneyimli olduğu aynı zamanda olayın çözülmesi içinde oldukça önemlidir.